'De nieuwe regels voor wegwerpplastic zijn ook weer niet zo nieuw'

Dit is een expertquote van Ingelise de Boer, woordvoerder Europese Commissie in Nederland.

U kunt dit bericht, of delen hiervan gebruiken op uw kanalen, met vermelding van de naam van de expert en organisatie. Aanleiding: Afvalfonds roept Brussel op gas terug te nemen in strijd tegen zwerfvuil

Vanaf 1 juli komt er een toeslag op plastic verpakkingen voor afhaalmaaltijden. Voor bakjes en drinkbekers die plastic bevatten betaal je extra en de verkoper moet je een alternatief zonder plastic bieden. Dit is een van de maatregelen die Europees en nationaal worden genomen om het aantal voedselverpakkingen dat we na een keer gebruiken weggooien – alleen in Nederland al 19 miljoen per dag – terug te dringen. De nieuwe regels zijn een ingrijpende verandering voor veel producenten, maar komen zeker niet uit de lucht vallen.

De regels die zaterdag ingaan zijn het gevolg van Europese afspraken uit 2019 die zijn gemaakt om de enorme berg plastic in de natuur, dat moeizaam afbreekt en giftig is, terug te dringen. Sommige onderdelen van de wetgeving, zoals het verbod op plastic rietjes en wegwerpbestek, zijn twee jaar later ingegaan. Voor andere onderdelen, zoals deze regels, zijn langere overgangstermijn afgesproken. Een andere maatregel, het verbod op het uitdelen van plastic tasjes in winkels, stamt al uit april 2015. Winkeliers hebben toen drieënhalf jaar de tijd gehad om zich voor te bereiden, voordat het verbod eind december 2018 echt in werking trad. En met succes, we gebruiken nu 70 procent minder van dit soort tasjes.

Op dit moment wordt er onderhandeld door het Europees Parlement en de EU-landen over het nog verder terugdringen van de afvalberg. Kleine flesjes shampoo in hotels, cupjes koffiemelk en sauszakjes in de horeca moeten dan bijvoorbeeld vervangen worden door hervulbare flessen. Een akkoord hierover wordt op zijn vroegst eind dit jaar bereikt en bedrijven hebben dan nog minimaal twee jaar de tijd voordat ze daadwerkelijk aan nieuwe regels moeten voldoen. Voor sommige onderdelen zal nog een langere overgangstermijn gaan gelden. Als deze regels er dus komen, zal het waarschijnlijk nog een flink aantal jaar duren voordat wij het merken in een restaurant of hotel.

Het statiegeld op blikjes dat in ons land sinds 1 april geldt, is overigens niet het gevolg van een eis uit Brussel. Nederland is hiermee dus een van de Europese voorlopers op het gebied van recycling.