Een hand vol hoop op de Amsterdamse grachten

Na zestien jaar keert de Amerikaanse kunstenaar Eric Staller terug naar Amsterdam met The Gift: een open hand als beeld van tederheid en kwetsbaarheid. Europese première op zaterdag 24 oktober.

Amsterdam, 14 oktober 2026 – Op zaterdag 24 oktober vaart er een zeegroene hand van vijfeneenhalve meter door de Amsterdamse grachten. In de open handpalm ligt een geslepen, spiegelende bol. Een bestuurder is nergens te zien, een motor niet te horen. Het is The Gift, het nieuwste werk van de Amerikaanse kunstenaar Eric Staller. Staller woonde van 1994 tot 2010 in Amsterdam, en hier ontstond ook het idee voor de hand. Nu brengt hij haar terug en bestuurt hij het kunstwerk zelf op de eerste tocht door de stad.

Vanuit zijn appartement aan de Herengracht keek Staller urenlang naar de boten die voorbijgleden. Daar schetste hij voor het eerst een hand die door het water zou bewegen. Het idee bleef jarenlang liggen; pas veel later vond hij de vorm en de betekenis die hij zocht.

Wat als dit je laatste kunstwerk was?

“Ik ben 79 en ik ben al 55 jaar kunstenaar,” zegt Staller. “Ik vraag mezelf af: welke weg heb ik nog niet genomen? Welk kunstwerk zou ik maken als dit het laatste is dat ik nog kan maken?”

Het antwoord werd geen spektakel, maar een gebaar. “Ik heb nagedacht over de symboliek van het Vrijheidsbeeld,” zegt Staller. “Over het verstrijken van de tijd, het einde van een tijdperk. Het einde van waar Amerika tachtig jaar voor heeft gestaan: de zogenaamde Amerikaanse uitzonderlijkheid, de open deur, het land van kansen, de vredeshandhaver van de wereld.”

“En ik heb nagedacht over sterfelijkheid en de kwetsbaarheid van het leven. Over verlies en spijt, over heimwee naar een vroegere tijd. Dat bracht me ertoe een beeld te willen maken van tederheid en kwetsbaarheid. Misschien gaat de open hand over loslaten.”

“Ik zie The Gift graag als een onverwachte daad van hoop en goedheid. Je reageert erop als een kind: o mijn god, wat ís dat? Het is weemoedig, poëtisch, waanzinnig groot. Het houdt zijn hand op en zegt: hier, dit is voor jou. En dan glijdt het verder.”

Van satire naar een open hand

In zijn Amsterdamse jaren dook Stallers werk onverwacht op in de stad: een Volkswagen Kever bezaaid met lichtjes, twee hoofden die samen door de grachten zwommen. Achter de humor zat vaak een scherpe blik op de wereld.

Op 7 oktober 2001, de dag waarop de Amerikaanse aanvallen op Afghanistan begonnen, liet hij met Peacetank wereldleiders hand in hand door Amsterdam fietsen. In 2003 paradeerde zijn Mr. President, een rollend kluwen soldatenlaarzen met wapperende Amerikaanse vlag, over de Dam.

The Gift komt voort uit dezelfde betrokkenheid bij de wereld. Alleen de beeldtaal is veranderd: geen satire of provocatie, maar een open hand.

Zaterdag 24 oktober

The Gift vertrekt op zaterdag 24 oktober om 13.15 uur vanaf Westerdok Marina en vaart via de Prinsengracht en de Amstel naar Café de Jaren aan de Nieuwe Doelenstraat, waar het rond 14.00 uur aankomt. Het publiek kan het varende kunstwerk gratis bekijken vanaf de kades en bruggen langs de route. Café de Jaren is uitsluitend het eindpunt van de tocht. Het werk is gebouwd rond een Boston Whaler en vaart volledig elektrisch; de bestuurder zit verborgen onder de bol.

Europese Tour

Het is de bedoeling dat The Gift na Amsterdam ook andere Europese steden aan het water aandoet.