'Er bestaat nog maar een dunne lijn tussen de inlichtingenplicht en medewerkingsplicht'

Dit is een expertquote van Lance op den Camp, Eindredacteur Participatiewet, Wolters Kluwer Schulinck.

U kunt dit bericht, of delen hiervan gebruiken op uw kanalen, met vermelding van de naam van de expert en organisatie. Aanleiding: Rechtspraak.nl 

Geeft een bijstandsgerechtigde geen bankafschriften aan de gemeente? Dan levert dat geen schending van de inlichtingenplicht meer op. De bijstandsgerechtigde schendt dan wel de medewerkingsplicht. Dat oordeelde de Centrale Raad voor Beroep, de hoogste rechter op het gebied van de Participatiewet, vorig jaar. Dit is een breuk met eerdere rechtspraak hierover. De argumentatie hiervoor is dat bankafschriften alleen maar bewijsstukken zijn om het recht op bijstand te controleren. Het zijn geen inlichtingen als zodanig.

Het gaat hier niet alleen om een juridisch inhoudelijke wijziging, maar ook een wijziging met daadwerkelijke gevolgen voor bijstandsgerechtigden. Met name bij onderzoeken naar bankafschrifen in het verleden kan de gemeente niet zomaar de bijstand over de hele periode van onderzoek terugvragen. In de regel zal dit slechts mogelijk zijn vanaf de dag dat de bijstandsgerechtigde de bankafschriften had moeten inleveren. Dat kan een aanzienlijk kortere periode zijn.

In de gemeentelijke uitvoeringspraktijk leverde deze koerswijziging veel vragen op. Een veelvoorkomende vraag is of als een bijstandsgerechtigde een inkomstenformulier niet inlevert er sprake is van schending van de inlichtingenplicht. De experts van Wolters Kluwer Schulinck denken dat dan sprake is van schending van de inlichtingenplicht aangezien de bijstandsgerechtigde geen antwoord geeft op relevante vragen voor de bijstandsverlening. Maar er bestaat nog maar een dunne lijn tussen de inlichtingenplicht en de medewerkingsplicht. Om te kunnen beoordelen of een bijstandsgerechtigde de inlichtingenplicht of de medewerkingsplicht schendt, moet de gemeente kijken naar wat de gemeente concreet aan de bijstandsgerechtigde heeft gevraagd.