'Landelijke klimaatlat is geen wondermiddel voor toekomstbestendige woningbouw'

Dit is een expertquote van Ruud van Vliet, Senior adviseur gemeente, Stichting W/E adviseurs duurzaam bouwen.

U kunt dit bericht, of delen hiervan gebruiken op uw kanalen, met vermelding van de naam van de expert en organisatie. Aanleiding: Elke nieuwe woning langs klimaatlat | ANP

Met de introductie van de Landelijke maatlat voor een groene, klimaatadaptieve gebouwde omgeving krijgen overheden en bouwpartijen nieuwe handvatten om toekomstbestendige gebieden te ontwikkelen. Het is echter geen panacee om klimaatadaptatie op eenvoudige wijze mee te nemen in de planvorming. En wanneer we niet in staat zijn op een andere manier naar financiële kaders te kijken dan ligt een teleurstelling op de loer.

In nieuwbouwontwikkelingen zijn klimaatadaptatie en groen belangrijke onderwerpen. Meer dan in het verleden zetten gemeenten in op hoge kwaliteit van de buitenruimte. Dit vraagt een andere invulling van de openbare ruimte, met als gevolg een ander beheerregime. De onderzoeken die de grondslag vormen voor de maatlat geven een betere onderbouwing van de ontwerpkeuzes. Het onderzoek toont het belang aan van passende maatregelen om de effecten van klimaatverandering op te vangen en natuurwaarden ook in het stedelijk gebied een plek te geven. Dit alles om zowel de veiligheid als de gezondheid van bewoners te bevorderen.

Het kabinet betoogt dat de onderwerpen klimaatadaptatie en groen niet meer vrijblijvend zijn, maar vooralsnog is eerst nader onderzoek nodig naar zowel de juridische als de financiële consequenties. Dat roept altijd de vraag op of het Rijk echt wil sturen op realisatie van doelen, of dat dit afhangt van de betaalbaarheid. En de vraag die altijd gesteld kan worden is wat daarmee bedoeld wordt. Wanneer je kijkt naar de extra investering die het vergt om de komende jaren de nodige maatregelen te treffen bij de woningbouwopgave dan zal dat antwoord vrij makkelijk zijn: te duur. Maar wanneer je kijkt naar effecten van deze maatregelen dan wordt het plaatje fundamenteel anders.

Bij onderzoek van de financiële consequenties van de maatregelen die voortvloeien uit de maatlat, moet er dus ook gekeken worden naar de gevolgen. Denk bijvoorbeeld aan minder schade aan woningen waardoor de schade-uitkeringen door verzekeraars verminderen of aan een betere gezondheid waardoor er minder zorgkosten zijn.

De uitkomst van zo’n financiële verkenning kan best zijn dat de groene, klimaatveilige leefomgeving meer oplevert dan het kost. Het is dan vooral een kwestie hoe de lusten en lasten verdeeld kunnen worden. Geen eenvoudige opgave die partijen dwingt tot meer samenwerking. En wanneer blijkt dat een gebied zich absoluut niet leent voor grootschalige woningbouw, laten we dat dan ook écht serieus nemen. Dat is een kwestie van aansprakelijkheid goed regelen.